25 de abril. Día internacional das nenas nas TIC

25 DE ABRIL – DÍA INTERNACIONAL DAS NENAS NAS TIC

Cada 25 de abril conmemórase o Día Internacional das Nenas nas Tecnoloxías da Información e a Comunicación, unha data que transcende o simbólico para situar no centro un reto clave do noso tempo: garantir que as nenas non só accedan ao ámbito dixital, senón que participen activamente na súa construción.

Nun contexto global marcado por unha aceleración tecnolóxica sen precedentes —intelixencia artificial, automatización, dixitalización da vida cotiá—, a desigualdade no acceso e participación nas TIC non é unha cuestión menor. É unha cuestión de xustiza social, de equidade e de futuro.

Un dos piares desta conmemoración é o fomento de vocacións tecnolóxicas. A día de hoxe, as nenas seguen estando infrarrepresentadas en estudos vinculados á ciencia, a tecnoloxía, a enxeñaría e as matemáticas. Esta realidade non responde a unha falta de capacidade, senón a condicionantes sociais, culturais e educativos que seguen operando desde idades temperás. Romper con estes estereotipos esixe unha intervención decidida desde o sistema educativo, visibilizando referentes femininos, diversificando os modelos de éxito e xerando experiencias de aprendizaxe que conecten ás nenas coa tecnoloxía desde unha perspectiva próxima e significativa.

Mais non abonda co acceso. Este día tamén pon o acento no empoderamento e no liderado. É imprescindible que as nenas non sexan unicamente usuarias de tecnoloxía, senón tamén creadoras, deseñadoras e líderes no ámbito dixital. A presenza de mulleres en espazos de decisión tecnolóxica segue sendo limitada, e esta ausencia ten consecuencias directas no tipo de ferramentas, plataformas e contornas dixitais que se desenvolven. Incorporar a mirada das mulleres non é só unha cuestión de representación: é unha garantía de diversidade, de innovación e de xustiza.

A propia evolución desta efeméride, a través dos seus temas anuais, evidencia a complexidade do reto. Cuestións como o acceso, a seguridade en liña ou o liderado reflicten que a fenda dixital de xénero non se limita ao uso de dispositivos, senón que abrangue aspectos máis profundos: desde a confianza na contorna dixital até a protección fronte a riscos específicos que afectan especialmente a nenas e mozas. Garantir un uso seguro, crítico e responsable da tecnoloxía é, por tanto, unha tarefa educativa ineludible.

A nivel internacional, desenvólvense múltiples iniciativas —obradoiros, programas formativos, experiencias tecnolóxicas— orientadas a espertar vocacións e reducir esta fenda. Porén, estas accións deben ir acompañadas de políticas públicas estruturais que aseguren a súa continuidade e o seu impacto real. Non podemos depender de accións illadas ou voluntaristas para abordar un problema que é sistémico.

Desde o STEC-IC defendemos que o sistema educativo debe asumir un papel protagonista neste proceso. Isto implica dotar os centros de recursos, formación específica para o profesorado e un enfoque coeducativo real que atravesa todas as áreas e etapas. A tecnoloxía non pode ensinarse á marxe da igualdade, nin a igualdade pode abordarse sen ter en conta o papel central da tecnoloxía nas nosas vidas.

En Canarias, ademais, é necesario prestar especial atención ás desigualdades territoriais e sociais que condicionan o acceso á formación tecnolóxica. Garantir unha educación pública, equitativa e de calidade é clave para que todas as nenas, independentemente do seu contexto, poidan desenvolver as súas competencias dixitais e acceder a oportunidades neste ámbito.

Reducir a fenda de xénero no ámbito dixital non é só unha cuestión de números. É garantir que as nenas e as mulleres poidan utilizar a tecnoloxía de maneira segura, crítica e produtiva, que poidan decidir sobre ela e que teñan un papel activo na súa evolución.

Este 25 de abril, desde o STEC-IC, reafirmamos o noso compromiso cunha educación que impulse vocacións tecnolóxicas, que promova o liderado feminino e que contribúa a construír unha contorna dixital máis xusta e igualitaria.

Porque o futuro dixital non pode construírse sen elas.
E porque a igualdade tamén se xoga no terreo da tecnoloxía.

Asemblea de mulleres do STEG

Organización de Mulleres da Confederación Intersindical